AŞIRI TERLEME TEDAVİSİNDE UYGULANAN YÖNTEMLER

Aşırı Terlemeye Karşı Hiperhidroz Tedavisi

Bahar aylarını yaşadığımız şu günlerde hepimizde tatlı bir telaş görülür. Yaza formda girmek ve kış boyunca aldığımız kiloları geri vermek isteriz. En çok bu aylarda spor yapar ve ter atarız. Spor ve sıcak hava ile birlikte ter atma oranımız artar ve bu kimilerimiz için büyük sorun haline gelebilir. Hatta bazıları yaz kış farkı olmaksızın bu sıkıntıyı sürekli yaşarlar. Mutlaka sizde karşılaşmışsınızdır onlarla. Aşağıdaki yakınmalardan bazıları size veya bir yakınınıza tanıdık gelebilir.

1.       İnsanlarla tokalaşmaktan çekiniyorum, ellerim sürekli terliyor.

2.       Çizim yaparken elimin altına peçete koymam gerekiyor. 

3.       Ayaklarım sürekli terlediği için bir başkasının yanında ayakkabımı çıkartamıyorum 

4.       Gömleğimdeki ter izlerinden dolayı toplantılarda ceketimi çıkartmak istemiyorum. 

5.       Yıllardır açık ayakkabı giymek isterim, terden dolayı giyemiyorum. 

Eğer siz de bu tip bir sorunla karşılaştıysanız veya bir yakınınızın bu tip yakınmalarına şahit olduysanız Hiperhidroz ile ilgili bilgilenmenizde fayda var demektir. 

Hiperhidroz nedir?

Hiperhidroz kelime anlamı olarak  aşırı terleme anlamına gelir. Terleme vücudun kendini serinletmesi için kullandığı en önemli yollardan biridir. Hiperhidrozlu insanlar ısı kontrolü için gerekenden çok fazla ter salgılarlar.

İki tip hiperhidroz vardır. Genel hiperhidroz bütün vücudu etkiler ve daha seyrek görülür ve genellikle başka bir hastalıkla ilişkilidir.

En genel tip; bölgesel hiperhidrozdur. Koltukaltı terlemesi, şikayetlerin % 30-40’ını oluşturur. Geri kalan kısımda el ve ayak terlemesi önemli yer tutmaktadır. Daha seyrek olmakla beraber yüz de etkilenebilir. 

Hiperhidroz ne sıklıkla görülür? 

Her 100 kişiden birinde hiperhidrozun bir şekli görülür. Genellikle ergenlikte ve 20’li yaşlarda başlar.

Bölgesel hiperhidroz neden oluşur? 

Sebebi tam olarak bilinmemektedir. Hiperhidrozu olanların üçte bir ila yarıya yakınının akrabalarında aynı sorunu olan bulunmaktadır. Bu da kalıtsal bir neden olduğunu düşündürmektedir.

Vücutta hiperhidroza neden olan nedir?

Bölgesel hiperhidroz bir tür ter bezinin aşırı çalışmasından veya sorunlu olan bölgede fazla miktarda bulunmasından kaynaklanır. Bu ter bezleri vücutta her yerde bulunmakta ancak en sık olarak el, ayak ve koltuk altında bulunmaktadır. Hiperhidrozu olanlar yüksek miktarda ter üretirler. Bu da el, ayak, göğüs veya koltuk altının (vücudun  etkilenen yerine bağlı olarak) sürekli olarak ıslak olması demektir. Bu durum kişiyi işte ve sosyal hayatta zor durumda bıraktırabilir ve normal günlük aktivitelerin sürdürülmesini zorlaştırabilir. Hiperhidrozun koku yaptığı doğru değildir; bazıları terin koku yaptığını düşünür, aslında koku  terin ciltte uzun süre kalması ile oluşan bir bakteriden kaynaklanır.

Hiperhidroz için ne yapabilirim? 

Kendi başınıza alabileceğiniz bazı önlemler: Sizi serin tutacak giysi seçin. Doğal pamuklular serin tutar ancak teri emerler ve ıslak kalırlar. Gün içerisinde giysi değiştirmeye çalışın. Çalışma ortamınızı serin tutun ve iyi havalandırın. Terlemeye yol açan yiyecek ve içecekten uzak durun. Bu herkese göre değişir, sizi etkileyenleri tespit edebilirsiniz. Stres, gerginlik ve endişe herkes için genel bir problemdir. Hiperhidrozu olanların bu durumlarda terleme ile ilgili başka zorlukları da olur. Gün içerisinde stresi nasıl azaltacağınızı düşünebilirsiniz, aktivitelerinizi dikkatli planlayıp ve dinlenmek için zaman ayırabilirsiniz. Ter kokusu kişisel temizliğe verilen önemle giderilebilir; gerçi sürekli terleyen biri için bu kolay olmasa da etkili ve basit bir önlemdir.

Tedavisi var mıdır? 

Bölgesel hiperhidroz tedavisinde bazı deodorant ve spreyler kullanılabilir ancak bunlar sadece kısa süreli etki gösterirler, iontoforez denilen bir dermatolojik metod el ve ayaklardaki hiperhidroz için kullanılabilir. Ancak bu metod da haftada en az iki kez uygulanma gereği ve etkinin kalıcı olmaması nedeniyle tedavi başarısı ve hasta uyumu düşüktür. En radikal tedavi terleyen bölgedeki ter bezlerinin cerrahi metotlarla çıkarılmasıdır. Ancak bu metod çoğu hasta için zahmetli ve tercih edilmeyen bir alternatiftir.

Bölgesel aşırı terleme probleminde en başarılı sonuçları aldığımız yeni bir tedavi şekli ve bu tedavide kullandığımız bir ilaç var: BOTOX

Botox nedir ?  Nasıl etki eder?

Botox deri altına enjekte edilen bir ilaçtır. Hiperhidroz için önerilir, yıllardır göz, yüz, boyun ve ayakta kullanılmaktadır. Deri altına çok az miktarda (ortalama 100 ünite) enjekte edilen Botox ter bezlerine ulaşan sinirlerin çalışmasını geçici süre bloke ederek ter bezlerinin ter üretimini bölgesel olarak engeller. 

Botox yapıldığı bölgedeki duyu hislerini etkilemez sadece ter bezlerini etkiler.

Botox nasıl uygulanır?

Çok ince uçlu iğnelerle terleyen bölgeye sık aralıklarla uygulanır. Terlemenin en yoğun olduğu bölgeyi görmek için renk veren bir solüsyon sürülebilir. Uygulama en fazla yarım saat sürer. Enjeksiyon yapılan bölgede ağrı olmaması için sıklıkla lokal bir anestezik krem kullanılabilir, ya da enjeksiyon bölgesi kısmi olarak uyuşturulabilir. Uygulamadan hemen sonra kişi günlük aktivitesine geri dönebilir.

Ne kadar süre sonra etkili olmaya başlar ve etkisi ne kadar sürer?

Uygulamadan sonraki ilk hafta içerisinde iyileşme gözlenir. Botox’un etkisi genellikle 4 ila 10 ay sürer. Etki geçmeye başladığında ikinci uygulama yapılır.

Botox uygulamalarına devam etmezsem ne olur?

Botox’un etkisi bir süre sonra geçmeye başlar. Eğer devam etmezseniz uygulanan bölgelerde kalıcı bir değişiklik olmaz ve terleme düzeyi yavaş yavaş tedaviye başladığınız seviyeye gelir.

kaynak:Uzm.Dr.Betül Şengör - www.cildiminsagligi.com'dan alınmıştır.

AŞIRI TERLEME TEDAVİSİ

Bir insanda aşırı terleme olduğunun kabul edilebilmesi için öncelikle bunun teşhisi gerekir.Bu da ancak dermetoloji konusunda uzman bir hekim vasıtası ile tespit edilebilir.Bunun için doktor tarafından bir takım testlerin uygulanması gereklidir.Hekim tarafından yapılan testler sonucu terlemenin seviyesi tespit edilerek buna göre bir tedavi uygulanabilir.

.

Öncelikle aşırı terleme için hali hazırda eczanelerde satılan terleme önleyici kremleri veya deodorantları kullanabilirsiniz.Bunları kullanmanıza rağmen tedavide sonuç alamıyorsanız,konusunda uzman bir dermatolog dan yardım almakta fayda var.Burada uygulanacak bir iyon transferi tedavisi ile yaklaşık 7-8 seansta terleme olan bölge tedavi edilerek sonuç alınıyor.Tedavide başarı oranı oldukça yüksek ,hasta tedaviden yarar görürse tedavisini evde de devam ettirebiliyor.iyon transferi tedavisinde kullanılan iyontoforez olarak adlandırılan bu cihazları piyasadan pek çok medikal ürün satan mağazalardan temin etmek mümkün.

Terleme tedavisinde etkili diğer bir yöntem ise botoks tedavisidir.bu tedavi yöntemi ile bir seansta sonuç almak mümkün.Botoks tedavisi sonucu aşağı,yukarı bir yıl süre ile terleme sorununuz son buluyor.Bu tedavi yöntemini de belirli bir ücret karşılığı pek çok güzellik merkezi ve özel klinikler uygulamaktadır.

En son tedavi yöntemi ise cerrahi bir yöntem olup gerekmedikçe önerilmez.Bunun için mutlak bir uzman muayenesi gerekir.gerekli görülürse bu yöntem uygulanabilir.

Terlemeye karşı kişisel hijyen

Gün içerisinde yapılan koşuşturma sonucu cildimizin bir miktar terlemesi normaldir.Ancak özellikle koltuk altı bölgesinde oluşan terleme sonucu ortaya çıkan koku rahatsız edici olabilir.Ter kokusunu önlemek için günlük olarak terleyen bölge su ve sabun temizlenmelidir.özellikle cilt yapısına uyumlu ph özelliği olan sabunların kullanılması terlemeyi ve ter'den kaynaklanan kötü kokuyu önlemeye yardımcı olur.

Terleyen bölgeye pudra uygulaması gözenekleri tıkayacağı için önerilmez.Ancak belli bir mesafeden ve açıdan uygulanmak şartı ile pudralı deodorantlar kullanılabilir.terlemeye karşı 24 saat etkili koruma sağlayan bazı krem şeklinde ürünler var bu ürünler kullanılabilir.Burada dikkat edilmesi gereken husus bu ürünlerin akşamdan temizlenmiş cilt üzerine uygulanmasıdır.

EL VE KOLTUK ALTINDA AŞIRI TERLEME

Pek çok yararı bulunan ve fizyolojik bir mekanizma olan terleme, zaman zaman sosyal bir sorun haline gelerek kişilerin yaşam kalitesini düşürebiliyor.

Terleme esnasında vücuttan su ile birlikte az miktarda tuz, üre, ürik asit ve çeşitli toksik maddeler atılır .

TERLEME SAĞLIĞIN BELİRTİSİ

Normal bir yetişkinde, yaklaşık 2 ila 4 milyon tane ter bezi bulunur ve bunlardan günde ortalama 500 cc civarında ter salınır. Bu salgının temel fonksiyonu vücut ısısının kontrol altında tutulmasıdır.

Hava sıcaklığı veya egzersiz gibi nedenlerle vücut ısısı arttığında , salınan terin bir kısmı vücuttan buharlaşıp uzaklaşır ve bu sayede soğutma sağlar.

Aşırı terleme iki türlüdür :

Terlemenin günlük yaşantıyı etkileyecek kadar yoğun olması durumuna genellikle insanların yüzde 1’inde rastlanır. Aşırı terlemenin kesin nedeni henüz bilinmemekle birlikte, en sık rastlanılan açıklama sempatik sinirlerin bazen doğuştan gelen ve hiçbir nedene bağlı olmayan bir şekilde çok yüksek seviyede çalışmalarıdır.

Bu rahatsızlığın belirtileri genelde çocukluk ve ergenlik çağlarında başlar ve yaşam boyu devam eder. Genellikle el, koltuk altı, yüz ve ayak gibi bir veya birkaç bölgede görülen aşırı terlemeye primer hiperhidroz adı verilmektedir.

Altta yatan hormon veya metabolizma bozuklukları, bazı enfeksiyonlar, hastalıklar ve psikiyatrik bozukluklar, bazı ilaçların yan etkileri veya aşırı kilo gibi nedenler de aşırı terleme yapabilir, bu duruma ise sekonder hiperhidroz denilmektedir ve terlemede artış belli bir bölgeden çok vücudun genelinde görülür. Bu durumda, altta yatan sorunun tedavisi gereklidir. Tedavi seçeneklerine başvurmadan önce, sorunun nedeninin araştırılması ve tedavinin buna göre düzenlenmesi gerekir.

AŞIRI TERLEMENİN SOSYAL SONUÇLARI
Aşırı terleme kişinin sosyal, fiziksel ve mesleki yaşamında çok önemli problemlere yol açabilir, romantik ilişkilerini, iş verimini, eğitim ve kariyer seçimini, ruhsal sağlığını ve yaşam kalitesini çok olumsuz etkileyebilir.

Örneğin, elleri fazla terleyen kişiler sosyal çekingenlik yüzünden el temasından ve tokalaşmaktan kaçınabilir veya sosyal deneyimlerden kaçınamadıkları zamanlarda ve öncesinde şiddetli iç sıkıntısı yaşayabilirler. Hasta terleyeceği endişesine kapıldığı zaman, terlemesine neden olan uyarılar artarak terlemeyi daha da artırabilir ve de sonuçta gerginlikler ile bunların fiziki sonuçları birbirlerini tetikleyerek hastayı bir kısır döngüye sokabilir.

AŞIRI TERLEMEDE TEDAVİ SEÇENEKLERİ
Aşırı terlemenin tedavisinde cerrahi ve cerrahi dışı metotlar da kullanılabilir. Genel olarak, ilk önce ağızdan alınan sistemik ilaçlar, haricen sürülen kremler ve losyonlar, botoks enjeksiyonları veya iyontoforez gibi metotlar denendikten sonra istenen sonuç elde edilemiyorsa cerrahi denenmelidir.

Cerrahi dışı metotların en olumsuz tarafları etkilerinin geçici olmaları ve bu nedenle belli aralıklarla tekrarlanmalarının gerekmesidir, ancak özellikle hafif vakalarda etkili sonuç verebilirler.

İlaç Tedavileri
Hiperhidroz tedavisinde kullanılan ve tedavi başarıları değişken olan bazı seçenekler mevcuttur. Beta-blokerler, antidepresanlar ve bazı antikolinerjik ilaçlar bir süreliğine faydalı olabilirler. Ancak terlemeye etkili olmaları için alınmaları gereken dozlarda ortaya çıkan çeşitli yan etkileri nedeniyle genelde önerilmezler.

Terleme Önleyiciler
Tedavide ilk seçenek olan terlemeyi önleyici merhemler ve spreyler hafif ve orta şiddetli sorunu olan hastalarda kullanılabilir. Çoğu kozmetik ter önleyicide de yer alan aluminyum tuzlarının hiperhidrozisli hastalarda etkili olmaları için çok daha yüksek konsantrasyonlarda kullanılması gerekir.

Haftada 2-3 kez sorunlu bölgeye sürülür ve ömür boyu kullanılması gerekir, ancak zamanla etkisi azalabilir ve ciltte tahrişe yol açabilir. Kullanımdan hemen önce banyo yapılmamalı ve de zedelenmiş ya da tahrişli deriye uygulanılmamalıdır.

İyontoforez tedavisi
El ve ayakta olan aşırı terlemede kullanılır. Elektrolit solüsyonuna batırılmış eller ve/veya ayaklara düşük voltajlı elektrik uygulanması prensibine dayanır, kesin etki mekanizması bilinmemektedir. Zaman alıcı ve özel cihaz gerektiren masraflı bir metottur.

Başlangıçta daha sık, ortalama haftada bir yapılan 1-2 aylık bir tedaviden sonra şikayetler 1-3 ay süren bir azalma sağlayabilir, sonra tekrarı gerekir. Gebeler, kalp pili olanlar ve metal ortopedik protezi olanlarda uygulanamaz. Hafif ve orta şiddetli hastalıkta etkili olabilmektedir.

Botox tedavisi
Clostridium botulinum adlı bakterinin ürettiği bilinen en ölümcül zehirlerden biri olan botulinum toksini, çok düşük ve uygun dozlarda kullanılarak koltuk altı, el ve ayaktaki aşırı terleme sorununa çözüm sağlayabilmektedir.

Bu toksin ter bezlerini uyaran sinirlerde uzun süren bir felç benzeri etki ortaya çıkararak terlemeyi birkaç kat azaltır. Terleyen bölgeleri belirginleştiren çeşitli boyama metotları ile ciltteki hedef bölgeler belirlendikten sonra, kremler ile cilt uyuşturulur ve ince uçlu iğnelerle acıtmadan cilt içine ilaç enjekte edilir.

İşlem yaklaşık yarım saat sürer ve etkisi kısa sürede ortaya çıkar. İstenen etki 12 aya kadar devam edebilir, etki azaldığı zaman ise enjeksiyonun tekrarlanması gerekir. Genelde botox alerjisi olanlar, hamileler ve myasteni veya MS gibi kas-sinir hastalığı olanlar haricinde genç yaşlı çoğu kişiye uygulanabilmektedir.

Cerrahi Tedavi
Diğer tedavi seçenekleri denendikten ve cevap alınamadıktan sonra, uygun olan kişiler seçilerek cerrahi tedavi uygulanabilir.

Ter bezlerinin sayısının azaltılması için koltukaltı derisinin cerrahi olarak çıkarılması veya koltuk altı cildine yüzeysel liposuction uygulaması ile ter bezlerinin alınması da aşırı terleme tedavisinde kullanılan yöntemlerdir, ancak bu metotlar hiperhidroz sadece koltuk altına izole ise tercih edilmektedir.

El ve koltuk altında birlikte hiperhidroz olduğu durumlarda etkinliği en yüksek ve en popüler cerrahi metot, ETS diye kısaltılan Endoskopik Torakal Sempatektomi’dir. Bu metodu deneyimli göğüs cerrahları ve plastik cerrahlar uygulamaktadır.

EL VE KOLTUK ALTINDA ETS YÖNTEMİ
Özellikle el ve koltuk altı terlemelerinde uygulanan ETS, göğüs boşluğundan geçen sempatik sinirlerin etkisiz hale getirilmesini sağlar. Cerrahi teknik olarak sinirin kesilmesi, yakılması veya titanyum klipslerle ezilmesi şeklinde seçenekler mevcuttur ve de bunların hepsinde çözüm kalıcıdır. İşlem bir saat kadar süren genel anestezi altında yapılır.

Koltuk altında 1 cm kadar küçük 1-2 delik açıldıktan sonra sokulan kamera ve küçük aletlerle işlem gerçekleştirilmektedir. Başarılı olunmuşsa ameliyatın etkisi hemen ortaya çıkar ve hasta uyandığında ellerini kuru ve sıcak hisseder. Ameliyattan sonra 1-2 gün veya daha az süre içinde taburcu olunup kısa sürede normal çalışma düzenine dönülebilir.

Bu ameliyatın yapılamayacağı kişiler genel anestezi alamayacak, ağır kalp-akciğer hastalığı olan, plevra zarında geçirilmiş ameliyat veya hastalığı olan veya tedavi edilemeyen tiroid hastalığı olan hastalardır.

Cerrahinin genel risklerine ek olarak, ameliyatın en sık yan etkisi ameliyat edilen dışındaki bölgelerde terlemede artış olmasıdır. Bazen bu artış ameliyattan önceki hali tercih ettirecek kadar şiddetli olabilir, bu durumda işlemin geriye döndürülmesi klipsleme dışındaki metotlarda çok zordur.

AŞIRI TERLEME TEDAVİSİ

Haddinden fazla terlemek; sinir bozukluğu, fazla sıcak, tiroid bezinin çalışmasında görülen bozukluk, tüberküloz, raşitizm veya iskorbütten kaynaklanır. Ergenlik yaşlarında da fazla terleme görülür. Bu nedenle terlemenin asıl nedenini bulmak gerekir. Sinir bozukluğu veya fazla sıcaktan kaynaklanan terleme ve ter kokularını engellemek için aşağıdaki reçeteler uygulanır.

Tedavi için gerekli malzeme : Sirke

Hazırlanışı : Vücudun terleyen kısımları sirke ile ovulur.